Chrzanów od ponad stu lat kojarzy się z przemysłem, a przede wszystkim z produkcją lokomotyw i wagonów, która przez dziesięciolecia była dumą miasta. Tradycje inżynierskie są tu wciąż żywe, a w regionie działa wiele zakładów produkcyjnych i warsztatów. Wszędzie tam, gdzie produkuje się części w seriach, potrzebna jest kontrola jakości: sprawdziany, szablony i przyrządy kontrolne. Druk 3D pozwala wykonać je szybko i tanio. Chrzanowskie firmy mogą zamawiać wydruki zdalnie – szczegóły na stronie https://drukuje3d.net/drukarnia-3d/malopolskie/chrzanow/.
W tym artykule przedstawiamy zastosowanie druku 3D w kontroli jakości.
Przyrządy kontrolne z druku 3D
| Przyrząd | Funkcja | Materiał |
|---|---|---|
| Sprawdzian go/no-go | szybka kontrola wymiaru | PLA, PETG |
| Szablon konturu | porównanie kształtu z wzorcem | PLA |
| Gniazdo kontrolne | sprawdzenie kompletności i pozycji elementów | PETG |
| Szablon rozstawu otworów | kontrola położenia otworów | PLA, PETG |
| Wzorzec kolorów i oznaczeń | kontrola wizualna | PLA |
| Uchwyt do pomiaru | stabilne ustawienie części pod przyrządem | PETG |
Sprawdzian go/no-go
Sprawdzian go/no-go to prosty przyrząd, który pozwala w kilka sekund ocenić, czy wymiar mieści się w tolerancji. Część, która wchodzi w stronę „go” i nie wchodzi w stronę „no-go”, jest dobra. Przy kontroli tworzyw, montażu czy pakowania sprawdziany z druku 3D przyspieszają pracę i nie rysują kontrolowanych detali.
Gniazda kontrolne
Gniazdo dopasowane do kształtu detalu pozwala sprawdzić, czy wszystkie elementy są na miejscu, czy otwory są w odpowiednich pozycjach i czy część nie jest zdeformowana. Operator wkłada detal do gniazda i od razu widzi, czy pasuje.
Dokładność i jej granice
- druk FDM ma tolerancje wynikające z technologii,
- przy precyzyjnych sprawdzianach wymiar weryfikuje się suwmiarką po wydruku,
- przy bardzo wąskich tolerancjach lepsze są sprawdziany metalowe,
- wydruk może posłużyć jako prototyp przed wykonaniem w metalu,
- PLA trzyma wymiar dobrze, ale mięknie w cieple,
- PETG lepiej znosi warunki produkcyjne.
Szybka zmiana przy nowym produkcie
Gdy w produkcji pojawia się nowy detal, przyrządy kontrolne trzeba przygotować szybko. Druk 3D pozwala wykonać je w kilka dni na podstawie pliku STEP detalu. Jeśli detal się zmieni, nowa wersja sprawdzianu jest równie szybka.
Oznaczenia i kolory
Przyrządy kontrolne mogą mieć wypukłe oznaczenia – numer detalu, stronę „go” i „no-go”, wersję. Kolory filamentu mogą oznaczać różne produkty lub linie, co zmniejsza ryzyko pomyłki na stanowisku.
Formalności
Do każdego zlecenia wystawiana jest faktura VAT, a przy projektach poufnych możliwe jest NDA. Model przyrządu jest przechowywany, więc kopie dla kolejnych stanowisk można zamówić w dowolnym momencie.
Koszty
Druk kosztuje 0,40 zł netto za gram, bez opłat za czas pracy drukarki. Sprawdzian ważący 30 g to 12 zł netto, gniazdo kontrolne ważące 200 g – 80 zł netto. Minimalne zamówienie wynosi 50 zł netto dla całego zlecenia. Projekt przyrządu wyceniany jest osobno.
Podsumowanie
Zakłady produkcyjne z Chrzanowa mogą zamawiać z druku 3D sprawdziany go/no-go, szablony, gniazda kontrolne i uchwyty pomiarowe. To szybki i tani sposób na kontrolę jakości – z uczciwym określeniem granic dokładności technologii.